

سوله بهعنوان یک سازه با قابلیت انعطافپذیری بالا در طراحی و کاربردهای متنوع نیازهای مختلف صنعت را پوشش میدهد. برای دستیابی به بهترین نتیجه، انتخاب نوع سوله، طراحی دقیق و اجرای استاندارد اهمیت ویژهای دارد. در این مقاله با طرح این سوال که سوله چیست؟ با انواع سوله آشنا می شویم و ضمن اینکه به مراحل ساخت سوله نیز پرداخته ایم. سوله کاوه پارس زرین به عنوان شرکت پیمانکار ساخت سوله با تجربه حرفهای و دانش فنی بهروز، آماده ارائه خدمات سوله سازی با کیفیت بالا و هزینه بهینه به مشتریان است تا سوله صنعتی را با تضمین ایمنی و دوام همراه سازد.
سوله (Industrial Shed) سازهای فلزی با سقف شیبدار است که بهدلیل دهانه عریض، مقاومت بالا و ساخت سریع، برای کارخانه، انبار، سالن ورزشی و دامداری استفاده میشود.
تیرورقی
دهانه ۱۸ تا ۶۰ متر
خرپایی
وزن کم، دهانه آزاد
UBM
نصب سریع و ارزان
سبک
مصرف فولاد کمتر
مقایسه انواع سوله
| نوع سوله | دهانه مناسب | مزیت اصلی | عیب اصلی |
|---|---|---|---|
| تیرورقی | ۱۸ تا ۶۰ متر | اجرای مستحکم و مقاوم | وزن و هزینه بالا |
| خرپایی | بدون محدودیت عرض | وزن کم، امکان توسعه | پیچیدگی و هزینه ساخت |
| UBM | حداکثر ۳۰ متر | هزینه و سرعت نصب پایین | مقاومت کم برابر رطوبت |
| سبک | براساس محاسبه دقیق | قیمت مناسب، ساخت سریع | نیاز به طراحی دقیق |
اجزای اصلی سوله
مراحل ساخت سوله
ابتدا لازم است بدانیم سوله چیه؟ و اصلاً سوله یعنی چی؟ سوله یک نوع سازه فلزی با سقف شیب دار است و به انگلیسی industrial shed گفته می شود. سوله به سازههای فلزی به سقف شیب دار اشاره دارد که با طی محاسبات فنی و مراحل طراحی و اجرا به صورت کاملا مهندسی و تخصصی ساخته و تولید میشود. تولید سازههای فلزی با توجه به نوع کاربری، ابعاد سازه و عوامل دخیل دیگر متفاوت است. به طور خاص از انواع سوله با دهانههای عریض و بزرگ جهت کارخانه های تولیدی و صنعتی، سولههای کشاورزی، سوله انبار، سوله سالن ورزشی،حتی سوله یه عنوان مرغداری یا دامداری استفاده میشود. مهمترین موضوع در ساخت سازههای فلزی بحث قیمت و مقرون به صرفه بودن هزینه ساخت آن است که اغلب مورد توجه کارفرما و مشتری قرار میگیرد. وزن و ابعاد سازه نیز با توجه به نوع کاربری آن متفاوت است.
پس از آشنایی با سوله؛ لازم است بدانیم که سولهسازی چیست؟ سوله سازی به مراحلی که در طی آن سازههای فلزی و سازه های پیش ساخته طراحی و پیادهسازی میشوند اشاره دارد. این سازههای با سرعت بالایی ساخته میشوند و اغلب بدلیل انعطافپذیری بالا در طراحی و اجرا؛ همچنین مقاومت مناسب در شرایط آب و هوایی مختلف در صنایع متعدد مورد استفاده قرار میگیرد.
سوله با فولاد ساخته می شود، همچنین می توان به صورت سوله پیش ساخته آن را در کارخانه تولید و برای نصب سوله به محل نصب و پیاده سازی انتقال داد. البته در کنار این گزینه ها پیشنهاد ما به شما بچه سوله است؛ برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله «بچه سوله(lean to) چیست؟» را مطالعه کنید.
یکی از مهمترین بخشهای شناخت سوله، این است که بدانیم انواع سوله کدامند؟ انتخاب نوع مناسب سوله براساس کاربری، بودجه مد نظر، شرایط زمین و دهانه موردنیاز صورت می گیرد. در ادامه مهم ترین انواع سوله را بررسی کردهایم:
از جمله قدیمی ترین و پراستفاده ترین انواع سوله، سولههای تیر ورقی هستند. در گذشته به دلیل تدریس این نوع سوله برای آموزش نحوه ساخت سوله، سوله های تیرورقی در ایران زیاد است. ساخت سوله تیرورقی در برخی کشورهای اروپا تقریبا منسوخ شده است اما در کشورهای آسیاسی همچنان طرفداران خاص خود را دارد. برای ساخت سوله تیرورقی از قطعات فولادی و تیر ورق استفاده می شود و سقف سوله نیز به شکل هشتی طراحی میشود.
سوله خرپایی از جمله به روزترین و ساده ترین انواع سوله است که از نظر مصالح به کار رفته در آن شباهت زیادی به سوله تیرورقی دارد. نحوه ساخت سوله خرپایی به گونه ای است که از قطعات فولادی کمتری استفاده می شود و وزن سوله کاهش می یابد، در عین حال مقاومت و استحکام بالایی دارد.
سوله UBM با استفاده از ورق های گالوانیزه ساخته می شود که لازم است با دستگاه مخصوصی این ورق ها به هم متصل شوند. اما نکته قابل توجه این است که ممکن است بر اثر ایجاد انقباض، انبساط و یا لرزش های ناشی از باد شدید، ورق ها از هم جدا شوند. بنابراین این نوع سوله در مقابل باد، رطوبت یا برف به دلیل استفاده از روش عایق کاری پاششی مقاومت پایینی دارد. از طرفی بدلیل نیاز به تعمیرات و نگهداری در کوتاه مدت، هزینه های مصرفی این نوع سوله افزایش می یابد.
سوله سبک چیست؟ سوله سبک از جمله نحوه ساخت سوله در ایران است که به دلیل وجود پیچیدگی در ساخت این نوع سوله کمتر از سوی پیمانکار ساخت سوله مورد استفاده قرار می گیرد. برای ساخت سوله به روش سوله سبک میتوان با استفاده از نرمافزارهای تخصصی، میزان بار وارده بر سازه را محاسبه کرد تا از هرگونه مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری کرد. به این سوله سبک گفته می شود به این دلیل که میزان استفاده از آهن و فولاد در آن کاهش یافته و از آن تحت عنوان سوله ارزان یاد می شود.
بعد از اینکه دانستیم سوله چیست؟ و سوله یعنی چه؟ لازم است بدانیم که سوله از چه چیزهایی ساخته شده است و با اجزای سوله آشنا شویم.
🔹ستون وال پست: از این ستون به منظور کم کردن سطح بادگیر در ستون های اصلی استفاده می شود و به عناون ستون فرعی سوله در ابتدا و انتهای سوله به کار می رود.
🔹رفتر: رفتر در واقع تیر شیب دار اصلی است که برای تحمل بار سقف، انتقال بار بین ستون ها و فونداسیون، ایجاد شیب در سقف و برای استحکام بیشتر سوله استفاده می شود.
🔹استرات : استرات به در حالت های طولی و افقی در نقاط مختلف سازه به کار می رود و می تواند به عنوان تکیه گاه جانبی نیرو را از یک قاب به قاب دیگر منتقل کند. با استفاده از استرات می توان ظرفیت اجزاء سازه فلزی را افزایش داد.
🔹پرلین یا لاپه: پرلین یا لاپه نوعی دیگر از تیرهای فرعی به کار رفته در سوله است که با فاصله های مشخص بین قاب اصلی سازه قرار می گیرد و قادر به تحمل وزن پوشش سقف است. پرلین از مقاطع سرد به شکل زد ساخته میشود و برای اتصال آن به قاب اصلی سازه از پیچ و نبشی استفاده می شود.
🔹گیرت (Girt) : گیرت یکی دیگر از اجزاء سوله است که وظیفه نگهداری پوشش دیواره های سبک سوله را دارد. گیرت به شکل زد z یا ناودانی است و نیروهای ثقلی را خنثی می کند.
🔹مهاربند سقفی و دیواری: مهاربند در سوله به منظور استحکام و مقاومت سازه فلزی در مقابل باد و زلزله به کار می رود. مهاربندها به صورت مورد به ستون یا رفترها وصل می شود.
🔹میل مهار : میل مهار از مقاطع میلگردی ساخته شده و در سقف سوله به کار می رود تا از کمانش پیچیشی پیشگیری شود. در واقع میل مهار نیروی ثقلی را به راس سازه فلزی منتقل می کند و حول محور لاپه ها تعادل ایجاد می شود. برای اتصال میل مهار نیز از پیچ استفاده می شود.
🔹سینهبند و والپست: سینه بند در بالای ستون های سوله قرار می گیرد و کمک می کند تا ستون ها به رفترها متصل شوند. سینه بند ضمن کمک به استحکام بین ستون و رفتر، مانع به وجود آمدن لنگرهای اضافی در این نقاط نیز می شود.
🔹فونداسیون : فونداسیون، همان پی یا لایه زیرین سوله است که بار حاصل از سوله را به زمین منتقل می کند. نوع خاک، میزان بار و ابعاد سوله بر نوع و ابعاد فونداسیون موثر است.
همانطور که در بخش قبلی اشاره شد سوله براساس ابعاد و اندازه، ارتفاع، طول، میزان برف و باران و … در انواع مختلفی ساخته می شود. با آگاهی از این ابعاد می توان کاملا مقرون به صرفه سوله ای اقتصادی را اجرا کرد. نحوه استفاده از سوله با توجه به کاربری و نیاز کارفرما متفاوت است. هر سوله ای با وجود داشتن شباهت هایی به سازه های دیگر؛ دقیقا مشابه نمونه دیگر نیست. در نتیجه هر فضایی سوله مخصوص خود را می طلبد.
سوله و سازه های فلزی به عنوان راه حل اقتصادی با کاربری ها متفاوت از جمله کارخانه های بزرگ و متوسط، کاربری نظامی به عنوان آشیانه هواپیما، سوله ورزشی از جمله استخر و سالن فوتسال؛ انبار مواد غذایی و مواد اولیه و … کاربرد دارد. سازه های فلزی راه حل کاملا اقتصادی هستند که با استفاده از فولاد و تولید می شود. در ساخت سوله باید مطمئن باشید که سازه مقاومت مناسبی در برابر شرایط آب و هوایی مختلف از جمله باد و باران داشته و در برابر بارهای وارده مقاومت مطلوبی داشته باشد.
از نظر ساختاری نیز سازه ها با ساختار کاملا استاندارد و مستحکم در اشکال و ابعاد مختلف اجرا می شود و امکان استفاده چند باره و توسعه را دارند. همچنین سوله پیش ساخته را می توان در محل کارخانه تولید و پس از انتقال به محل نصب مونتاژ کرد. در طی مراحل ساخت سوله می توان سرعت اجرا و راه اندازی طرح های توسعه واحدهای صنعتی را سرعت بخشید. به طور کلی طراحی سوله با محاسبه ابعاد، تعداد دهانه، نوع خاک محل احداث سازه، پوشش دیوار و سقف، ارتفاع استاندارد و از همه مهم تر در نظر گرفتن نیروهای وارده به سازه صورت می گیرد. در ادامه پی و فونداسیون سازه اجرا می شود و نهایتا نوبت به تولید سوله می رسد که شامل برشکاری قطعات، مونتاژ، جوشکاری، تمیزکاری و رنگ کاری می شود. همه این مراحل در ادامه شرح داده شده اند:
شروع پروژه سوله سازی با مشاوره فنی و تخصصی آغاز میشود. در این مرحله با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی، نوع خاک، بارهای وارد بر سازه، نیازهای فنی تحلیل میشود تا به خوبی بتوان مشخص کرد که چه نوع سوله ای برای پروژه مناسبتر است.
پس از نیازسنجی پروژه، لازم است مجوزهای قانونی از مراجع مربوطه دریافت شود. در کنار آن، انتخاب زمین مناسب از نظر موقعیت، زیرساخت و دسترسیها نیز اهمیت زیادی دارد، چرا که بر زمان، هزینه و حتی کیفیت پروژه تأثیر میگذارد.
طراحی سوله، از مهمترین مراحل ساخت سوله است. در این بخش براساس نوع کاربری، ابعاد و اندازه دهانه، طول، ارتفاع و نوع مصالح تعیین میشود. اجزای سازه فلزی نظیر ستونها، قابها، تیرها و پوشش سقف مطابق استاندارد با نرم افزارهای طراحی سوله، طراحی می شوند تا ایمنی و دوام سازه تضمین شود.
در این مرحله، خاکبرداری آغاز می شود و زمین بهطور کامل آمادهسازی شده، آزمایشهای لازم روی خاک انجام میشود تا از میزان تحمل بار اطمینان کافی حاصل شود.
فونداسیون، پی سوله است و براساس نتایج آزمایش خاک انجام میشود. پس از انجام فونداسیون، کفسازی صورت می گیرد که بستر استاندارد برای تجهیزات و فعالیتهای داخل سوله ایجاد شود.
در این مرحله ستونها، قابها و تیرهای اصلی سوله نصب میشوند. اغلب قطعات در کارخانه تولید و بهصورت پیشساخته برای مونتاژ و نصب به محل پروژه منتقل میشوند. پیشنهاد می کنیم برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله «اسکلت فلزی چیست؟» را مطالعه کنید.
پس از نصب اسکلت فلزی، پوشش سقف و دیوارها نصب میشوند. انواع پوشش ورق گالوانیزه یا ساندویچ پنل با توجه به کاربری سوله تعیین می شود.
در پایان و پس از نصب سوله، سازه از نظر ایمنی، استحکام تست نهایی می شود. تست فنی تاسیسات و تجهیزات صورت می گیرد و پس از تأیید کارشناسان فنی، سوله آماده تحویل به کارفرما است.
پس از طراحی و ساخت سوله، نوبت نصب سوله می رسد. نصب سوله به طور کلی شامل مرحل زیر می شود:
جوشکاری نیز یکی از مراحل تولید سازه های فلزی است که در آن اجزای سوله شامل ستون ها، تیرها، ناودانی ها که به روش co2، روش جوشکاری و تست جوش و جوش پودری، جوشکاری WPS انجام می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر پیشنهاد می کنیم مقاله «آشنایی با فرآیند جوشکاری و انتخاب نوع الکترود» را مطالعه کنید. با داشتن مهارت و تخصص کافی جوشکاری می توان از کیفیت اتصالات اطمینان داشت. همچنین با انجام صحیح مراحل جوشکاری اسکلت فلزی می توان از سازه های فلزی با عمر طولانی و دوام بالا استفاده کرد.
پوشش سوله به دسته بندی های پوشش سازه فلزی، پوشش سقف،پوشش بدنه و دیواره ها تقسیم میشود. به طور کلی انواع پوشش سوله عبارتند از:
با در نظر گرفتن چند فاکتور اصلی، ساخت سوله کاملا مقرون به صرفه خواهد بود و هزینه سوله سازی بسیار کمتر از قیمت پیش بینی شده اولیه می شود. بطور کلی ساخت سوله زیر نظر یک کارخانه سوله سازی با تجربه که سابقه پیمانکاری ساخت سوله را دارد یکی از بهترین راه های سرمایه گذاری و برای صاحبان مشاغل در صنعت به شمار می ود. همچنین می توان برای سوله سازی از گزینه هایی همچون سوله ارزان، سوله پیش ساخته یا حتی سوله دست دوم بهره مند شد. به طور کلی عوامل موثر بر قیمت سوله شامل:
✔️دهانه و ارتفاع سوله
✔️کاربری سوله (سازه صنعتی، کشاورزی، انبار، سالن ورزشی و ….)
✔️محاسبه بار برف و باد
✔️محل احداث پروژه
✔️نوع پوشش سقف و پوشش بدنه سوله
✔️ساخت انواع جرثقیل سقفی
نوع اسکلت استفاده شده (اسکلت سبک با سنگین)
همچنین می توانید با مطالعه مقاله دیگر ما در سایت؛ با «انواع سوله فلزی | بررسی کامل کاربرد، مزایا و معایب و روش های ساخت سوله» آشنا شوید.
در این مقاله ضمن پاسخ به این سوال که سوله چیست؟ در خصوص انواع مختلف سوله از جمله تیرورقی، خرپایی، UBM و سوله سبک صحبت کردیم که انتخاب هر یک از آنها برای پروژه سازه فلزی؛ براساس کاربری، شرایط زمین و بودجه تعیین شده انجام میشود. همچنین بیان شد که شناخت اجزای سوله از ستون و رفتر تا مهاربند و فونداسیون و توجه به مراحل ساخت، نقش مهمی در دوام و کیفیت سازه دارد. از طرفی نوع پوشش سقف، کف و دیوارههای سوله نظیر ساندویچپنل یا ورق گالوانیزه نیز در این موضوع نقش دارد. سوله کاوه پارس زرین به عنوان بهترین شرکت سوله سازی با تجربه تخصصی در طراحی، سوله سازی و نصب سوله، خدمات ساخت سوله ارزان را با رعایت استانداردهای مهندسی و ارائه مشاوره فنی در اختیار کارفرمایان قرار میدهد تا هر پروژه با بهترین کیفیت و کمترین هزینه اجرا شود.
همچنین این مجموعه خدمات حرفهای در زمینه ساخت سوله در ترکیه، ساخت سوله در عراق، ساخت سوله در افغانستان، ساخت سوله در تاجیکستان، ساخت سوله در ترکمنستان و ساخت سوله در عمان را با رعایت استانداردهای فنی و اقتصادی ارائه میدهد و میتواند شریک قابل اعتماد شما در اجرای انواع سازه فلزی مقرونبهصرفه و باکیفیت باشد.
سوله سازه فلزی یا سقف شیب دار است که برای ساخت مکان یا فضای صنعتی بزرگ و تولیدی استفاده می شود.
سوله در واقع یک ساختمان فلزی است که با برخورداری از دهانه بزرگ، مقاومت بار بالا و ساخت سریع برای کارخانه، آشیانه هواپیما، انبار، نمایشگاه، سالن ورزشی، دامداری و… استفاده میشود.
انواع سوله شامل سوله تیرورقی، سوله خرپایی، سوله سبک، سوله قوسی، سوله سنگین می شود.
دهانههای معمولی: سوله تیرورقی
دهانههای بزرگ: سوله خرپایی
ساخت سریع: سوله UBM
قیمت ساخت سوله بر اساس وزن اسکلت فلزی، نوع پوشش و هزینه نصب برآورد می شود. همچنین می توانید از طریق محاسبه وزن سوله، هزینه ساخت آن را برآورد کنید.
بله، برخی مدلهای سوله از جمله سوله پیش ساخته امکان باز کردن و نصب مجدد دارند.
محاسبه وزن سوله با درنظر گرفتن ابعاد و ارتفاع سازه، دهانه سوله، محل احداث، میزان بار وارده بر اثر باد، باران و برف و پوشش سقف بدست می آید.