مراحل نصب سوله؛ بررسی ایمنی اجرا و هزینه نصب سازه فلزی

آشنایی با مراحل نصب سوله

مونتاژ قطعات سوله (اسکلت فلزی)

ساخت قطعات سوله در کارخانه یا کارگاه انجام می شود. در این مرحله ورق های فولادی براساس نقشه‌های ارسالی از دفتر فنی به منظور تولید قطعات برشکاری می شوند و مونتاژ تمام قطعات اسکلت فلزی صورت می گیرد. تمام این مراحل با نظارت و بازبینی کنترل کیفی انجام می شود.

ارسال قطعات جهت نصب سوله

قطعات پس از تمیزکاری و رنگ آمیزی و تایید نهایی واحد کنترل کیفی آماده بارگیری می‌شوند. قطعات به ترتیب نصب بر روی تریلی بارگیری می‌شود و به محل پروژه ارسال می‌شود. بهتراست توالی نصب در ارسال قطعات رعایت شود. به عنوان مثال ستون‌های سوله باید زودتر از رفترها ارسال شود.

اجرای پی برای نصب سوله

پی سوله ترکیبی از شناژ و فونداسیون است و می توان پس از اجرای پی، یک لاسه 12 تا 15 سانتی بتون مسلح یا مش بندی اجرا کرد. بدلیل اینکه دیوارهای جانبی بین ستون ها اجرا می شود و برای تسهیل روند نصب؛ در زمان اجرا محل بولت های پای ستون سوله بررسی می‌شود که جابجا نشوند و تعداد بولت ها به تعداد سوراخ های پای ستون باشد. به منظور منحرف نشدن بولت ها از جانمایی خودشان از شابلون استفاده می شود و پس از اتمام اجرای پی، شابلون ها خارج می شوند.

کنترل فونداسیون قبل از نصب سوله

کنترل فونداسیون قبل از نصب سوله

فونداسیون اجرا شده باید قبل از نصب اسکلت فلزی کنترل شود. در کنترل فونداسیون سوله باید این موارد رعایت  شود: تراز بودن مهره های زیر صفحه ستون، تعداد و قطر بولت‌ها، فاصله بولت‌ها از یکدیگر، فاصله ستون‌ها از یکدیگر در طول و دهانه سوله. اگر فونداسیون اشتباه اجرا شده باشد نصب سازه با مشکل مواجه می‌شود پس این کار از اهمیت بالایی اهمیت دارد.

تخلیه و تفکیک بارهای ارسالی سوله

قطعاتی که به محل پروژه ارسال شده است باید بر اساس نقشه نصب تفکیک شوند تا قطعات در جای مناسب خود نصب شوند. همچنین در این مرحله به تفکیک پیچ و مهره‌ها هم می‌پردازیم زیرا پیچ و مهره‌هایی که در نصب سوله استفاده می‌شود قطر و طول متفاوتی دارند و باید از یکدیگر جدا شوند.

نصب ستون‌های سوله

نصب ستون‌های سوله

پس از اطمینان از اجرای صحیح فونداسیون و تفکیک قطعات، ستون‌ها را طبق نقشه نصب در جای مناسب خود نصب می‌کنیم. باید دقت داشته باشیم ستون‌ها شاقول و همباد نصب شوند و از محدوده رواداری‌های گفته شده در مبحث دهم مقررات ملی ساختمان تجاوز نکنند.

نصب استرات‌های سوله

استرات‌های سوله اعضایی هستند که معمولا از مقاطع قوطی ساخته می‌شود و بین ستون‌ها و رفترها بسته می‌شوند. پس از نصب ستون‌ها برای مهار کردن ستون‌ها و جلوگیری از افتادن ستون‌ها استرات‌ها بین آنها بسته می‌شوند و اصطلاحا کلاف می‌شوند تا ستون‌ها به حالت یکپارچه درآیند. استرات‌های سوله معمولا از قوطی با مقطع 3*90*90 ساخته می‌شوند.

نصب رفترهای سوله

نصب رفترهای سوله

در روند نصب رفتر‌های سوله ابتدا باید رفترهایی که قرار است به یکدیگر متصل شوند را روی زمین به کمک جرثقیل بهم وصل کنیم. سپس رفترهای متصل شده بهم را با جرثقیل طبق نقشه نصب، در محل مناسب خود نصب کنیم. باید دقت داشته باشیم پس از نصب رفترها بین فلنج‌های اتصال ستون و رفتر باز نماند و فلنج‌ها کاملا بهم چسبیده باشند. سپس رفترها را با استفاده از استرات‌ها به یکدیگر وصل می‌کنیم تا حالت یکپارچه رفتر و ستون حفظ شود و سوله بتواند در راستای طول سوله پایدار باقی بماند. البته قطعات دیگری نیز در پایدار نگه داشتن سوله نقش دارند که در ادامه این مقاله آنها را معرفی می‌کنیم.

نصب بادبندهای سوله

بادبندهای سوله اعضایی هستند که بخشی از بارهای جانبی وارد شده به سوله را تحمل می‌کنند. بادبندهای دیواری می‌توانند پیچ و مهره‌ای یا جوشی باشند ولی بادبندهای سقفی پیچ و مهره‌ای هستند. بادبندهای دیواری می‌توانند از مقاطع ناودانی، نبشی و میلگرد ساخته شوند ولی بادبند‌های سقفی فقط از مقطع میلگرد هستند. با نصب بادبندهای سوله یکپارچگی و پایداری بیشتری برای سوله ایجاد می‌شود.

رعایت ضوابط سوراخکاری در اسکلت فلزی در حین نصب و اجرای سوله بسیار مهم است تا استحکام و ایمنی سازه تضمین شود. همچنین برای تضمین کیفیت جوش‌ها، بهتر است با عیوب جوش در سوله سازی و اصول آن آشنا باشید و از مقاله «دستور العمل جوشکاری WPS چیست؟» برای اجرای صحیح فرآیند جوشکاری و انتخاب نوع الکترود  استفاده کنید تا طول عمر و دوام سوله به حداکثر برسد.

نصب پرلین‌های سوله

پرلین و بادبندهای سوله

پرلین‌ها نیز اعضایی هستند که در راستای طول سوله قرار می‌گیرند و وظیفه نگهداری پوشش سقف سوله را بر عهده دارند. پرلین‌ها بین رفترهای دو قاب متوالی نصب می‌شوند و معمولا از مقطع Z ساخته می‌شوند. استفاده از Z18*6*2*0.3  در بسیاری از سوله‌ها رایج است.

نصب میل مهارهای سوله

پس از نصب پرلین‌ها باید میل مهارها (سگراد) نصب شود. میل مهارها به اعضایی گفته می‌شود که بین پرلین‌ها بسته می‌شوند و وظیفه جلوگیری از جابجایی جانبی پرلین‌ها را بر عهده دارند. درواقع سگرادها مهار جانبی پرلیبن‌ها هستند. میل مهارها از مقطع میلگرد ساخته می‌شوند.

نصب میل‌مهارهای سوله

نصب سینه بندهای سوله

سینه بندها هم پس از نصب پرلین‌ها بسته می‌شوند. سینه بند عضوی از سوله است که پرلین را به رفتر می‌بندد. سینه بندها از مقطع نبشی 50*50 ساخته می‌شوند و باکمک دو پیچ نصب می‌شوند. سینه بند عضوی است که معمولا تعداد مورد نیاز آن در سوله برای طراحان سازه محل بحث و اختلاف نظر بوده است، به همین تعداد سینه بندهای سوله درپروژه‌های مختلف متفاوت است.

نصب وال‌پست‌های سوله

وال پست‌ها اعضایی هستند که ساخت آنها در شرکت پیمانکار ساخت سوله اجباری نیست و می‌توان در محل پروژه پس از نصب سوله آنها را از مقطع قوطی یا تیرآهن ساخت. اما نصب وال پست پس از اتمام کلی مراحل ساخت سازه های فلزی است. وال پست‌ها اعضایی هستند که معمولا در دهانه ابتدایی و انتهایی سوله به رفترها بسته می‌شوند و نقش وادار میانی را ایفا می‌کنند. وال پست‌های سوله معمولا در قاب‌هایی که قرار است دیوار یا پوشش کار شود و وظیفه نگهداری پوشش را دارد، نصب می‌شود.

مقالات پیشنهادی:

سازه های فلزی

سفت کاری پیچ‌های سوله

سفت کاری پیچ و مهره‌های نصب سوله

پس از اتمام نصب اولیه سوله و نصب همه قطعات در جای مناسب خود، باید پیچ‌های سوله سفت شوند. چرا که همه پیچ‌ها با آچار و به صورت دستی سفت شده‌اند. برای اینکه پیچ‌ها به مقاومت اصلی خود برسند و بتوانند عملکرد مناسبی داشته باشند باید به وسیله آچار بادی یا Impact سفت شوند. اگر فلنج‌های اتصال کمی باز باشند پس از سفت شدن پیچ‌های سوله، فلنج‌ها کاملا به یکدیگر می‌چسبند.

نصب آبروهای سوله

پی از نصب اسکلت فلزی سوله باید آبروها نصب شوند. آبروی سوله در شکل های مختلف u شکل اصطلاحا (آبروی لندنی) و آبروی ذوزنقه ای شکل هستند.

• آبروی U شکل: در آبروهای U شکل ضخامت ورق ها 55.0 میلی متر است و با وارد کردن ضربه در محل خود قرار می گیرند. از نظر سرعت اجرا نیز آبروی U شکل گزینه مناسبی است.
• آبروی ذوزنقه ای: آبروی ذوزنقه ای از جنس گالوانیزه است و با دهانه های 3 متری ساخته می شود.

همچنین از نظر محل نصب نیز می توان آبروهای سوله را در دسته های بندی های زیر در نظر گرفت:

• آبروی میانی (سوله های دوقول)
• آبروی کناری

لازم است این نکته را نیز یادآور شویم که ورق های با ضخامت بیشتر از 75.0 متر برای استفاده بعنوان آبروی لندنی مناسب نیست چون برای شکل گیری نیاز به نیروی زیادی دارد و پس از وارد شدن ضربه نیز دچار تاخوردگی می شود. در ادامه نحوه نصب آبرو سوله شرح داده شده است.

• نحوه نصب آبروی لندنی : برای نصب آبرو لندنی، دو دسته آبرو در در ابتدا و انتهای سوله روی کناری ترین پروفیل زد جوشکاری می شود. سپس فاصله بین دو دسته آبرو ریسمان کشی می شود تا محل نصب سایر دسته آبروها نیز مشخص شود. در نهایت لبه آبرو با استفاده از پیچ و مهره به لبه تسمه متصل می شود. برای آبروهای کنار فتیله می شود تا از مقاومت کافی برخودار باشد.
• نحوه نصب آبروی ذوزنقه‌ای: خم کاری ورق های گالوانیزه در کارخانه انجام شده و تکه آبروها(قطعات 3متری) متصل می شوند تا آبروی 7.2 متری ایجاد شود. سپس آبروها با جرثقیل به بالای سوله حمل شده و دسته آبروها را همانند آبروی U شکل نصب می شوند. لبه های آبرو نیز با پیچ و مهره به لبه تسمه ها متصل می شود و پستانک های سوراخ می شوند. در نهایت بازبینی به منظور اطمینان از رعایت شیب در جهت ناودان ها در حین نصب آبرو انجام می شود.

نصب پوشش بدنه و سقف سوله

پس از کامل شدن نصب سوله و تحویل سوله، وارد مرحله پوشش می‌شویم. پوشش سقف سوله معمولا از شیروانی یا ساندویج پانل است که این نوع پوشش‌ها در هنگام نصب سرعت بالایی دارند و با پیچ سرمته خودکار، به پرلین‌ها بسته می‌شوند. پوشش بدنه سوله می‌تواند از آجرنما، شیروانی، ساندویج پانل و یا ترکیبی از این‌ها باشد که بر قیمت نصب پوشش سقف سوله موثر است و بسته به انتخاب کارفرما اجرا می‌شود.

در نصب پوشش سقف سوله لازم است به برخی نکات توجه داشته باشید:

• مهار ایمن ورق هایی که به سقف سوله حمل شده اند اما در حال حاظر نمی توانید آنها را نصب کنید.
• دپو کردن پشم شیشه ها در محلی مسقف یا زیر سازه
• محاسبه خرید ورق های سوله و بارگیری آنها به منظور صرفه جویی در هزینه ها
• توجه داشته باشید که لبه ورق های پوشش باید از لبه اولین پروفیل زد شروع شود تا دچار خمیدگی یا افتادگی نشود.

مقاله‌های مرتبط:

آشنایی با اجزای سوله

آشنایی با مراحل ساخت سوله

نکات ایمنی نصب سوله

پوشش سوله شامل دو بخش پوشش سقف و پوشش بدنه است. در انتخاب پوشش سوله فاکتورهایی همچون سرعت نصب، قیمت تمام شده، عایق بندی، نوع کاربری سوله(سوله صنعتی، سوله سبک، سوله سنگین، سوله پیش ساخته، سوله تیرورقی، سوله خرپایی و …)، امکان تعمیر آسان سوله، زیبایی، مقاومت پوشش سوله در برابر پوسیدگی، خوردگی و رطوبت در نظر گرفته می شود. با در نظر گرفتن این موارد می توان از ورق های رنگی، گالوانیزه، فایبرگلاس یا ساندویچ پنل استفاده کرد.

• نصب دو تکه بادبند با بست قورباغه ای
• اندازه گیری و برش دقیق تیر و ستون با ابعاد استاندارد
• نصب دقیق و اصولی سخت کننده های تیر و ستون
• توجه به مرکز سطح مقطع ستون برای قرارگیری اتصال پلیت بادبند
• بازبینی چند باره محل نصب پایه استرات ها

قیمت نصب سوله

برای برآورد قیمت نصب سوله نیز فاکتورهایی در نظر گرفته می شود که در ادامه به برخی از مهم‌ترین آنها پرداخته ایم:

• متراژ سوله: موثرترین عامل تعیین کننده اجرت نصب سوله، متراژ آن است. در واقع هر چه ابعاد سوله بزرگ تر باشد، هزینه ساخت سوله و قیمت نصب آن نیز با توجه به حجم کار و قطعات تولید و مونتاژ شده افزایش خواهد داشت.
• نوع متریال: مصالح یا متریال به کار رفته در تولید قطعات سوله نیز تاثیر مستقیمی در قیمت نصب سوله دارد. در واقع با استفاده از مصالح با کیفیت و مرغوب و افزایش طول عمر سوله دستمزد ساخت و نصب سوله نیز بیشتر خواهد بود.
• پیچیدگی سازه فلزی: سازه براساس تعداد و نوع اتصالات، تعداد ستون ها، تیرها، نوع سقف و دیوار طراحی شده برای سوله پیچیدگی های خاص خود را دارد و بر قیمت نصب اسکلت فلزی سوله موثر است.
• تجهیزات به کار رفته: هزینه نصب سوله ارتباط مستقیمی با تجهیزات استفاده شده در محل نصب نظیر نصب سوله با جرثقیل، جوشکار، نصاب و دیگر موارد دارد.

جمع بندی

همانطور که در این مقاله اشاره شد نصب سوله به عنوان یکی از گام های اصلی طراح و ساخت سازه ها به شمار می رود که نیاز به دانش و تخصص بالایی دارد. این موضوع از مرحله انتخاب محل اجرا تا آماده سازی زمین و اجرای فونداسیون و نصب قطعات می تواند کیفیت و مقاومت سازه را تضمین کند. در نتیجه انتخاب مصالح با کیفیت و استاندارد، پوشش سقف سوله مناسب،رعایت اصول نصب سوله و کنترل سازه همه می‌توانند در عمر مفید سوله نقش داشته باشند.

سوله کاوه پارس زرین با تکیه بر دانش فنی، طراحی مهندسی‌شده و اجرای اصولی انواع سوله سبک و سوله سنگین، توانسته است به‌عنوان یکی از گزینه‌های قابل اعتماد در حوزه ساخت و نصب شناخته شود و در میان فعالان صنعت، به‌عنوان یکی از برترین شرکت های پیمانکار ساخت سوله مورد توجه قرار گیرد. در همین راستا این کارخانه بزرگ سوله سازی با ارائه خدمات حرفه‌ای در زمینه طراحی و ساخت سوله ارزان، ساخت سوله در ترکیه، ساخت سوله در عراق، ساخت سوله در افغانستان، ساخت سوله در تاجیکستان، ساخت سوله در ترکمنستان و ساخت سوله در عمان و … می‌تواند به‌عنوان شریکی قابل اعتماد، همراه شما در اجرای پروژه‌های طراحی سازه فلزی و انواع سوله در داخل و خارج از کشور باشد.

سوالات متداول