سوله خرپایی چیست؟ | معرفی کامل، انواع، کاربرد، مزایا و قیمت

سوله خرپایی چیست؟

سوله خرپایی نوعی سازه فلزی در دسته سوله‌های سبک است که با وجود وزن کم، مقاومت بالایی در برابر بارهای وارده دارد. اگر این سؤال برایتان مطرح است که سوله خرپایی چیست، باید گفت این نوع سوله با استفاده از اتصال قطعات فولادی به شکل خرپاهای مثلثی ساخته می‌شود و امکان اجرای دهانه‌های عریض بدون ستون میانی را فراهم می‌کند.
سوله خرپایی قابلیت اجرا با انواع سقف‌های شیبدار، قوسی و دیگر فرم‌های سقف را دارد و به همین دلیل در پروژه‌های صنعتی، تولیدی و انبارداری کاربرد گسترده‌ای پیدا کرده است. هزینه ساخت پایین در کنار کارایی بالا، باعث شده این سازه به یکی از پرکاربردترین انواع سوله‌ صنعتی تبدیل شود.

سوله خرپایی به دلیل فرم مثلثی، بارها را به‌صورت یکنواخت توزیع کرده و در عین تحمل بار زیاد، وزن کلی سازه را کاهش می‌دهد. خرپاهای مورد استفاده در این نوع سوله از نوع خرپای فولادی هستند و به‌عنوان اعضای باربر اصلی شناخته می‌شوند. همچنین از اجزای شاخص این سازه می‌توان به ناودانی‌ها، نبشی‌ها و قوطی‌های پروفیل به‌کاررفته در اسکلت سوله خرپایی اشاره کرد که نقش مهمی در استحکام نهایی سازه دارند.

اجزاء سوله خرپایی

مانند دیگر سوله ها، سوله خرپایی نیز در ساختار خود شامل اجزاء مهمی است که در ادامه به آنها اشاره شده است:

• قاب سوله خرپایی: قاب اصلی سوله خرپایی متشکل از انواع تیر و ستون است که انواع تیرهای استفاده شده در آن نقش لنگر را ایفا می کند و به دلیل وارد شدن عمودی بار، تیرها نیز به صورت عمودی در سازه فلزی قرار می گیرد.
• وال پست: یکی دیگر از اجزاء سوله خرپایی وال پست است که در عرض سوله و ابتدا و اانتهای سازه قرار می گیرد. هدف از قرارگیری بصورت عرضی کاهش سطح بادگیر ستون های اصلی و تکیه گاه شدن دیوارهای سوله است.
• استرات: استرات نقش اتصال دهنده را در قاب سوله خرپا بازی می کند و از این رو به صورت طولی در سوله قرار می گیرد. استرات، بار را بین قاب های انتقال داده و نقش تکیه گاه جانبی تیرها و ستون های سوله را نیز دارد.
• لاپه: از لایه در سوله خرپا برای اتصال سقف به بدنه سوله به شکل z استفاده می شود.
• میل مهار: میل مهار یکی دیگر از اجزای سوله خرپایی است که به منظور مهارسازی نیروهای جانبی وارده به سوله کاربرد دارد و با 2 یا 3 میل مهار؛ لاپه ها به هم وصل می شوند.
• مهاربند سقف و دیوار: به منظور استحکام و مقاومت سقف سوله در برابر نیروهای وارده، از مهار بند در اطراف سوله و قاب اصلی استفاده می‌شود.

انواع سوله خرپایی

• سوله خرپایی ساده: ساده ترین و پرکاربردترین نوع سوله خرپایی که به طور متداول در سازه های مختلف استفاده می شود.
• سوله خرپایی مرکب: سوله خرپا مرکب نوعی سوله متشکل از یک یا چند نوع سوله است که محدودیتی برای ساخت دهانه و خرپا ندارد.
• سوله خرپایی پیچیده: این نوع سوله خرپا به دلیل طراحی خاص و منحصربه فرد کمتر از سوله خرپا مرکب و ساده استفاده می شود و اغلب در ساخت المان های شهری کاربرد دارد.
• سوله خرپا قوسی: نوع ساده ای از سوله خرپا با دو تیر موازی که از طریق قططعات عمودی به یکدیگر متصل می شوند. از این مدل خرپا برای سوله های با دهانه کوچک یا متوسط استفاده می شود.
• سوله خرپایی پرات: این نوع سوله خرپا، با استفاده از فولاد و چوب با دهانه ای بین 30تا 60 مترساخته می شود و اغلب برای ساخت سازه های پل یا سقف سوله کاربرد دارد.
• سوله خرپایی هاو: این سوله خرپا برای ساخت سقف سوله با دهانه حداکثر30 متر کاربرد دارد و از چوب ساخته می شود.
• سوله خرپایی فینک: سوله خرپایی فینک نیز در ساخت در سقف سوله با حداکثر دهانه 20 متر استفاده می شود.
• سوله خرپایی وارن: سوله خرپا وارن استحکام بالایی دارد و از آن در ساخت پل هایی با دهانه 60 متر استفاده می شود.
• سوله خرپایی پارکر: سوله خرپا پارکر از جنس فولاد و به منظور ساخت پل هایی با دهانه های 50 الی 100 متر کاربرد دارد.
• سوله خرپای بالتیمور: سوله بالتیمور برای ساخت پل های با دهانه بیشتر از 100 متر مورد استفاده است.
• خرپا چتری: سوله خرپایی چتری (Fan Truss) از فولاد و به شکل تقارنی ساخته می شود. برای اتصال بهتر قطعات از قوس های فوقانی کوچک استفاده می شود.
• سوله خرپا پاشنه ‌بلند: خرپای پاشنه بلند (Raised Heel Roof) شباهت زیادی به خرپای معمولی دارد اما عضو لبه ساختمان در آن بلندتر است.
• سوله خرپایی شاه‌تیر: خرپا شاه تیر (King Post Truss) به این دلیل شاه تیر نامیده می شود که یک تیر عمودی (شاه‌تیر) درست وسط خرپا تعبیه می شود و موجب اتصال تیرهای بالایی و پایینی به یکدیگر می شود. از خرپا شاه تیر برای ساخت سوله های با دهانه متوسط استفاده می شود.
• خرپا سقف نور شمالی: سوله خرپا سقف نورشمالی (North Light Roof Truss) شامل شیب یک طرفه برای هدایت نور طبیعی به داخل سوله است و از این مدل خرپا برای سالن تولید و کارگاه های صنعتی استفاده می شود.
• سوله خرپا دستک‌دار (عصایی): خرپا عصایی یا دستک دار (Queen Post Truss) متشکل از دو تیر عمودی در دو طرف خرپا است و به منظور ساخت سوله هایی با دهانه‌ متوسط کاربرد دارد.
• سوله خرپا قیچی: خرپا قیچی (Scissor Roof Truss) از خرپایی به شکل قیچی تشکیل شده است و برای سوله هایی با ارتفاع کم یا شیب دار استفاده می‌شود.
• سوله خرپا چهارگوش: خرپا چهارگوش(Quadrangular Truss) مشتکل از چندین خرپای ساده است و برای پوشش دهانه های متوسط کاربرد دارد.
• خرپا شاه شیروانی: سوله خرپا شاه شیروانی با هدف گسترش سوله و اضافه کردن یک اتاق و.. کاربرد دارد.

سوله خرپایی در چه فضاهایی استفاده می‌شود؟

سوله خرپایی به دلیل امکان اجرا و ساخت دهانه های بزرگ بدون ستون میانی به عنوان یکی از مدرن‌ترین و کم هزینه ترین انواع سازه‌ فلزی در فضاهای متنوعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مدل سوله ضمن کمک به کاهش مصرف فولاد، وزن کمتری داشته و سرعت اجرای بالایی دارد؛ از این رو گزینه‌ای مناسب برای پروژه‌هایی است که نیاز به فضای باز و یکپارچه دارند. انعطاف‌پذیری بالای سوله خرپایی در طراحی موجب شده انواع سوله‌های خرپایی در محیط های صنعتی، کشاورزی، ورزشی و خدماتی به‌طور گسترده استفاده شوند. همچنین با فراهم شدن امکان اجرا در ابعاد مختلف و تناسب داشتن با شرایط اقلیمی، این سازه فلزی را به گزینه ای مقرون‌به‌صرفه و کاربردی تبدیل کرده است.

مهم‌ترین موارد استفاده از سوله خرپایی عبارتند از:

• انبارها و انبارهای موقت
• سالن های تولیدی و کارگاه‌ها
• سالن‌های ورزشی
• انواع گلخانه‌ و سوله کشاورزی
• گاوداری‌ و دامداری‌
• پوشش پارکینگ و استخر
• نمایشگاه‌ها و تالارها
• سوله برای اسکان‌ اضطراری
• پایگاه‌های نظامی
• برپایی بیمارستان‌ صحرایی موقت

ویژگی های سوله خرپا

سوله خرپا به دلیل ساختار کاملا مهندسی و وزن کم، یکی از پرکاربردترین سازه‌های صنعتی شناخته می شود. با این حال، شناخت دقیق مزایا و معایب سوله خرپا کمک می‌کند تا قبل از انتخاب، تصمیمی آگاهانه و متناسب با نیاز پروژه بگیرید.