فونداسیون سوله چگونه طراحی و اجرا می‌شود؟ (انواع، مراحل و هزینه)

فونداسیون سوله چیست؟

فونداسیون سوله به عنوان یکی از مهم ترین بخش های سوله و قسمت زیرین کف سوله وطیفه انتقال بار وارده به زمین را دارد. این بخش بدلیل تماس مستقیم با زمین بار سنگین وزن سازه را تحمل می کند و به همین دلیل نیز یکی از رکن های اساسی سازه فلزی به شمار می رود. اجرای دقیق و اصولی فونداسیون سوله ها تاثیر مستقیم بر استحکام و عمر مفید اسکلت فلزی دارد و به نوعی ایمنی سازه را تضمین می کند. در واقع مهم ترین نقش آن پیشگیری از نشست و ریزش سازه است.

انواع فونداسیون سوله

در ادامه به انواع فونداسیون سوله براساس کاربری در دسته بندی های زیر پرداخته ایم:

پی منفرد

در سوله هایی که فشار بار به پایه ستون ها وارد می شود و بارگذاری فشرده ای دارند از پی منفرد استفاده می‌شود. در واقع این نوع فونداسیون بار وارده به ستون را تحمل می کند. فونداسیون منفرد زیر ستون ها اجرا می شود و فونداسیون منفرد با شناژ که مقطع تیری شکل دارند به هم وصل می شوند.

فونداسیون گسترده

این نوع فونداسیون مناسب سوله هایی است که بار وارده به آن به صورت نقطه ای نیست و کاملا یکنواخت وزن در تمام نقاط سوله پخش می شود.

فونداسیون نواری

فونداسیون نواری همانطور که از اسم آن پیداست به شکل نواری از فونداسیون به دور سازه زیر دیوارهای سوله کشیده می شود و بار دیوارهای سوله را تحمل می کند. از فونداسیون نواری اغلب برای سوله های سبک استفاده می شود و از آنجایی که فاصله قاب های سوله در سوله های سبک حدودا 3 متر است، نیروی باد، برف و وزن سازه با توزیع در نقاط مختلف در قالب فونداسیون نواری صورت می گیرد.

پیش نیاز اجرای فونداسیون سوله

طراحی فونداسیون سوله پیش از ساخت اسکلت فلزی صورت می گیرد و قبل از آغاز ساخت فونداسیون لازم است که ناهمواری های موجود در زمین محل نصب سوله از بین برود و زمین کاملا آماده ساخت یک سوله باشد. به این دلیل که اگر زمین محل نصب سوله ناهموار و نامساعد باشد؛ زمان و هزینه زیادی برای اجرای سازه با کیفیت صرف خواهد شد.

تهیه نقشه فونداسیون سوله صنعتی

اولین قدم در ساخت فونداسیون سوله، تهیه و طراحی نقشه فونداسیون با تمام جزئیات و اجزای آن است. در نقشه مربوط به فونداسیون سوله اطلاعاتی نظیر طول، ابعاد، مساحت، ضخامت بتن و دیگر موارد درج شده است. با وجود این نقشه سوله سازها راحت تر می توانند مراحل اجرای فونداسیون سوله را شناخته و پیاده کنند. از طرفی با وجود نقشه فونداسیون سوله می توان وزن واقعی سازه و هزینه ساخت آن را دقیق تر برآورد کرد و براساس آن قطعات مورد نیاز را نیز خریداری کرد.  

اصول اجرای فونداسیون سوله فلزی

در این بخش به اصول و نکات کلی در طراحی و اجرای سوله پرداخته شده است.

پیشگیری از نشست سازه

نشست ساختمات سازه در ادامه موجب تخریب و آسیب جدی به آن می شود. از این در زمان اجرای پی و فونداسیون با اصول و استاندارد با کیفیت ضمن افزایش استحکام سازه، مانع نشست آن می شود. به این خاطر که در صورت عدم اجرای فونداسیون سوله یا عدم دقت بر کیفیت ساخت، کمترین فشار یا بار جانبی از جمله باد یا زلزله موجب تخریب و آسیب به آن می شود.

آرماتور بندی فونداسیون سوله

برای اجرای آرماتوربندی سوله، ابتدا با استفاده از میلگرد آرماتوربندی صورت می گیرد و سپس بتن و سایر موارد مورد نیاز در محل پی ریزی ریخته می شود. در فونداسیون سوله؛ شبکه ای در هم تنیده از میلگردها به فاصله مشخص و به صورت ردیف های طولی و عرضی قرار می گیرند. نکته مهم این است که چناچه فاصله میلگردها بیش از حد استانداردباشد، ممکن است موجب ریزش بتن و تخریب فونداسیون شود.

استفاده از ترکیب فولاد و بتن برای فونداسیون سوله

بتن و فولاد هر دو به دلیل مقاومت فشاری بالایی که دارند در مقابل عواملی نظیر زلزله، بادشدید، سیل و عوامل بیرونی و محیطی مقاومت بالایی دارند. به همین علت برای اجرای فونداسیون سوله از ترکیب فولاد و بتن استفاده می شود. ترکیب فولاد و بتن ضمن افزایش استحکام سازه موجب ساخت و نصب سوله های با مقاومت بالا می شود که در برابر عوامل درونی و بیرونی کمترین تخریب یا آسیب را می بینند.

مراحل طراحی و اجرای فونداسیون سوله

در ادامه به مراحل طراحی و اجرای اصولی فونداسیون سوله استاندارد برای سازه فلزی پرداخته ایم. مراحل ساخت فونداسیون سوله استاندارد شامل موارد زیر می‌شود:

آزمایش خاک سوله

اولین مرحله در اجرای فونداسیون، آزمایش خاک است. بدلیل تفاوت جنس خاک در مناطق مختلف ، ابتدا لازم است میزان سفتی خاک مورد آزمایش قرار گیرد تا میزان مقاومت آن در مقایسه با وزن سوله تعیین شود. چنانچه مقاومت زمین از یک کیلو بیشتر باشد برای سوله سازی استاندارد است.

محاسبه وزن سوله

برای انتخاب فونداسیون مناسب، باید فونداسیون با وزن سوله همخوانی داشته باشد. از این رو ابتدا و پیش از اجرای فونداسیون، محاسبه وزن سوله انجام می شود تا متناسب با آن فونداسیون مناسب طراحی و اجرا شود.

طراحی نقشه فونداسیون سوله

طراحی نقشه فونداسیون سوله با در نظر گرفتن اندازه سوله و در دو بخش نقشه پایه و نقشه کلی صورت می گیرد. نقشه خوانی فونداسیون سوله اثر تعیین کننده ای در مقاومت سوله داشته و در نقشه اتوکد فونداسیون سوله هیچگونه خطایی نباید اتفاق بیفتد.

تعیین محل اجرای فونداسیون

پس از اجرای مراحل مربوط به آزمایش خاک،محاسبه وزن و نقشه فونداسیون؛ مرحله تعیین نقاط فونداسیون بر روی زمین با ابزارهایی نظیر متر، ریسمان، گونیا و … است.

تراز کردن زمین سوله

در این مرحله با مسطح کردن خاک، زمین سوله کاملا یک دست شده و شیب و گودال های سطح زمین از بین می رود. در این مرحله با خاکبرداری اصولی، زمین تراز، یک دست و صاف می شود. برای خاکبرداری اطلاع از استحکام فشاری خاک و آب های زیرزمینی اهمیت زیادی دارد. در صورت مواجهه با چاه یا قنات خالی نیز لازم است از پی مرکب یا پی تخت استفاده شود. همچنین برای فشرده سازی خاک نیز ابتدا خاک را خیس کرده و با غلتک خاک را می کوبند.

بتن نظافت

بتن نظافت یا بتن مگر اشاره به بتنی دارد که پیش از بتن ریزی اصلی انجام می شود . در بتن مگر میزان سیمان مصرفی پایین است و با ضخامت 10 تا 15 سانتی متری در محل مشخص شده استفاده می شود.

قالب بندی فونداسیون سوله

به منظور قالب بندی از تخته های 3سانتی متری و یا ورق های فلزی استفاده می شود.

تراز کردن فونداسیون سازه

برای ترازسازی فونداسیون سازه از سنگ های شکسته معدنی یا سنگ ماسه شویی استفاده می شود.

بولت گذاری فونداسیون

در نهایت بولت گذاری فونداسیون سوله با هدف تثبیت ستون بر روی فونداسیون با استفاده از پیچ و مهره های بلند و ضخیم انجام می شود. به منظور تثبیت بولت ها از شابلون استفاده می شود و پس از قرار گیری بولت ها؛ بتن ریزی صورت می گیرد.

قیمت فونداسیون سوله

قیمت اجرای فونداسیون سوله به عوامل متعددی بستگی دارد که از مهم ترین این عوامل می توان به موارد زیر اشاره کرد:

⬅️هزینه مربوط به خاک برداری

⬅️هزینه مربوط به تراز کردن زمین و فونداسیون

⬅️هزینه شرکت پیمانکار ساخت سوله

⬅️هزینه های پی ریزی و اجرای فونداسیون

⬅️هزینه های مقاوم سازی و مستحکم سازی خاک

⬅️هزینه خرید میلگرد و بتن

⬅️هزینه بولت گذاری فونداسیون

جمع بندی

فونداسیون سوله بخش تعیین‌کننده‌ی هر پروژه سوله سازی است و انتخاب نوع پی (منفرد، گسترده یا نواری) به وزن سازه، نوع کاربری و شرایط خاک بستگی دارد. برای همین قبل از هر اقدامی محاسبه وزن سوله و آزمایش خاک صورت گیرد تا بهترین فونداسیون برای سوله پیاده سازی و اجرا شود.
اگر آزمایش خاک، نقشه‌ی دقیق فونداسیون سوله، آرماتوربندی اصولی و بولت‌گذاری به درستی انجام شود، سازه در برابر نشست و بارهای جانبی پایداری بیشتری داشته و طبیعتا عمر مفید اسکلت فلزی هم به‌طور بالا می‌رود.

پیشنهاد می کنیم قبل از شروع کار، با استعلام قیمت سوله هزینه های جانبی ساخت سوله را شفاف سازی کنید تا دچار کمبود بودجه نشوید. به یاد داشته باشید که قیمت پایین‌تر فقط وقتی ارزشمند است که کیفیت فونداسیون قربانی کل پروژه نباشد. بهترین شرکت سوله‌سازی نیز لازم است اجرای فونداسیون را هم مثل ساخت سازه جدی بگیرد. اگر برای برآورد هزینه یا انتخاب فونداسیون مناسب پروژه‌تان سؤال دارید، کارشناسان سوله کاوه پارس آماده‌ی مشاوره هستند.

سوالات متداول